AKTUALNOŚCI
Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych - nowe obowiązki dla spółek

W dniu 13 października 2019 r. zacznie działać Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, który został wprowadzony ustawą z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W związku z tym spółki czekają obowiązki polegające na przekazywaniu do nowego rejestru informacji dotyczących danych identyfikacyjnych spółek, beneficjentów rzeczywistych oraz członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółki. Obowiązek zgłaszania i aktualizowania określonych w ustawie informacji o beneficjentach rzeczywistych spoczywa na: spółkach jawnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych, z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnych (z wyjątkami).

Szeroka definicja beneficjenta rzeczywistego została zamieszczona w treści ustawy. W dużym uproszczeniu, rozumie się przez to osobę fizyczną lub osoby fizyczne sprawujące bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad spółką poprzez posiadane uprawnienia (mogące wynikać z okoliczności prawnych lub faktycznych), które umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez spółkę. Beneficjentem rzeczywistym może być także osoba fizyczna lub osoby fizyczne, w imieniu których są nawiązywane stosunki gospodarcze lub przeprowadzana jest transakcja okazjonalna. Dla przykładu, beneficjentem rzeczywistym osoby prawnej będącej spółką będzie np. (z pewnymi wyjątkami) osoba fizyczna będącą udziałowcem lub akcjonariuszem, któremu przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej. Określenie kto jest beneficjentem rzeczywistym dla danej spółki wymaga każdorazowo wnikliwej analizy przepisów ww. ustawy. Zgłoszenie do rejestru dokonywane jest w formie dokumentu elektronicznego, który musi być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Zgłoszenie zawiera także oświadczenie o prawdziwości zgłaszanych do rejestru danych, które składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Zgłoszenia do rejestru dokonuje osoba uprawniona do reprezentowania spółki.

Spółki istniejące przed 13 października 2019 r. mają czas na zgłoszenie wymaganych danych do 13 kwietnia 2020 r. Z kolei spółki powstałe od 13 października 2019 r. mają obowiązek przekazać niezbędne informacje w terminie 7 dni od ich wpisu do KRS. Gdyby zgłoszone wcześniej dane uległy zmianie – ustawodawca przewidział termin 7 dni na zgłoszenie ich aktualizacji. Dostęp do zgromadzonych w rejestrze informacji o beneficjentach rzeczywistych będzie jawny i bezpłatny.

Osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do rejestru nieprawdziwych danych, a także niezgłoszeniem w ustawowym terminie danych i zmian danych objętych wpisem do rejestru, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji nie ponosi odpowiedzialności.

Na spółkę, która nie zgłosiła wymaganych ustawą informacji we wskazanym terminie może zostać nałożona kara do 1 000 000 zł.