AKTUALNOŚCI
Informacja o ustawie mającej zapobiegać zatorom płatniczym

Dnia 1 stycznia 2020 roku wejdzie w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, która będzie miała istotny wpływ na zasady współpracy handlowej i która nakłada na przedsiębiorców nowe obowiązki. Przede wszystkim ustawa zmienia ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, która otrzymuje nowy tytuł: Ustawa „o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych” (tzw. ustawa „antyzatorowa”).

Przyczyną zmian są rosnące koszty obsługi przeterminowanych należności, zaobserwowany w sektorze MŚP (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw) większy odsetek przeterminowanych należności niż wśród dużych przedsiębiorstw. Głównym celem omawianych zmian jest ochrona wierzycieli należących do sektora MŚP w stosunkach z dużymi przedsiębiorcami.

Poniżej przedstawione zostały najważniejsze zmiany, które mogą mieć wpływ na Państwa obowiązki, sytuację majątkową oraz relacje biznesowe z kontrahentami:

  1. TERMINY ZAPŁATY

Jeśli Strony transakcji handlowej chcą przewidzieć termin zapłaty należności dłuższy niż 60 dni, musimy zbadać, z jaką transakcją mamy do czynienia – z symetryczną czy asymetryczną. Transakcja asymetryczna to transakcja handlowa, w której wierzycielem jest podmiot z sektora MŚP, natomiast dłużnikiem duży przedsiębiorca. W takim przypadku, termin zapłaty nie może być dłuższy niż 60 dni. W przypadku, gdy dłużnikiem należność jest leczniczy podmiot publiczny termin zapłaty należności nie może być dłuższy niż 60 dni, a w przypadku pozostałych podmiotów publicznych – 30 dni.

W przypadku transakcji symetrycznych (gdzie wierzyciel i dłużnik są przedsiębiorcami tej samej wielkości) Strony mogą modyfikować termin, o ile nie będzie to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

Trudności może wywoływać zakwalifikowanie przedsiębiorcy do danej kategorii, albowiem kwalifikacja ta nie odbywa się tylko na podstawie definicji z ustawy Prawo przedsiębiorców, lecz odwołuje się do definicji zawartych w przepisach unijnych (znanych podmiotom, u których występują np. ceny transferowe). Z dużym prawdopodobieństwem możemy już teraz wskazać, że polskie spółki – córki spółek zagranicznych (członkowie grupy kapitałowych) będą uznawane za podmioty duże (niezależnie od liczby pracowników czy kryteriów dochodowych i majątkowych spełnianych w Polsce), z uwagi na fakt, że przy dokonywaniu kwalifikacji uwzględniane są podmioty powiązane i partnerskie.

Każdy duży przedsiębiorca ma obowiązek – pod rygorem grzywny z Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, tj. od 20 do 5.000 zł – złożyć swoim kontrahentom oświadczenie o swoim statusie najpóźniej w momencie zawarcia transakcji. Na podstawie przepisów ustawy nie sposób precyzyjnie określić, kto podlega karze grzywny - najbardziej uzasadniony jest pogląd, że karze grzywny podlega w przypadku osób prawnych kadra kierownicza. Oświadczenie to powinno zostać złożone w formie właściwej dla formy transakcji.

Ponadto duży przedsiębiorca nie będzie mógł powoływać się na fakt złożenia przez kontrahenta z sektora MŚP oświadczenia niezgodnego z prawdą, chyba że pomimo zachowania należytej staranności nie mógł wiedzieć o nieprawdziwości oświadczenia kontrahenta.

Kancelaria rekomenduje zbieranie danych o swoich kontrahentach - w formie ankiet czy oświadczeń.

  1. ODSETKI

Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych wzrośnie o dwa punkty procentowe. Dotychczas wysokość ta była sumą stopy referencyjnej NBP oraz ośmiu punktów procentowych. Z dniem 01 stycznia 2020 roku drugi składnik tego sumowania ulegnie zwiększeniu do dziesięciu punktów procentowych. Wedle dzisiejszej stopy referencyjnej NBP opisywana wysokość wzrośnie z 9,5 punktów procentowych do 11,5 punktów procentowych;

  1. REKOMPENSATY

Aktualna wysokość rekompensaty za odzyskiwanie należności wynosi każdorazowo równowartość w złotych kwoty 40 euro.

Po nowelizacji:

Wysokość należności

Kwota rekompensaty

Nie wyższa niż 5.000 zł

40 EUR

Niższa niż 50.000 zł,

ale większa niż 5.000 zł

70 EUR

Większa niż 50.000 zł

100 EUR

  1. NOWY TYP POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO

Zostanie wprowadzone postępowanie administracyjne, prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Takie opóźnienie ma miejsce, gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma należności pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie wynosi co najmniej 2.000.000 złotych. W przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się z płatnością należności, organ nałoży wysoką administracyjną karę pieniężną (karę może tez nałożyć za brak współpracy, utrudnianie lub uniemożliwianie kontroli).

Mając na uwadze powyższe, w celu uniknięcia ewentualnych kontroli, Kancelaria zaleca pozyskiwanie od kontrahentów danych (w formie ankiet / oświadczeń),  które umożliwią zaliczenie ich do odpowiedniej kategorii przedsiębiorców oraz mogą zapewnić wierzycielom - przedsiębiorcom z sektora MŚP skrócenie terminów zapłaty zastrzeżonych na ich rzecz. 

  1. OBOWIĄZEK SPRAWOZDAWCZY

Dla podatkowych grup kapitałowych, bez względu na wysokość osiągniętych przychodów oraz innych podatników, u których wartość przychodu uzyskana w roku podatkowym przekroczyła równowartość
w złotych 50.000.000 wprowadzony zostanie nowy obowiązek sprawozdawczy. Kierownicy tych podmiotów (w przypadku sp. z o.o. i spółki akcyjnej – członkowie zarządu), pod rygorem kary grzywny, będą zobligowani do składania sprawozdania o stosowanych w poprzednim roku kalendarzowym terminach zapłaty w transakcjach handlowych. W przypadku podatkowych grup kapitałowych obowiązek sprawozdawczy będzie ciążył na kierownikach wszystkich członków grupy. Termin na złożenie sprawozdania za pierwszy okres sprawozdawczy - 2020 roku, mija 31 stycznia 2021 roku. Sprawozdania będą składane Ministrowi właściwemu ds. Gospodarki drogą elektroniczną.

  1. UŁATWIENIE W POSTĘPOWANIU ZABEZPIECZAJĄCYM

Wprowadzono ułatwienie dla wierzyciela, który dochodzi przed sądem zapłaty należności nie większej niż 75.000 zł z tytułu transakcji handlowej. Wystarczy, że od terminu zapłaty minęły trzy miesiące, by sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu, na mocy którego wierzyciel będzie uprawniony np. do zajęcia rachunku bankowego dłużnika w wysokości dochodzonej kwoty, w tym odsetek oraz kosztów postępowania i zabezpieczenia.

  1. ZWALCZANIE NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI

Wprowadza nowy czyn nieuczciwej konkurencji (do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji)
w postaci nieuzasadnionego wydłużania terminów zapłaty za dostarczane towary lub wykonane usługi.

  1. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

Nowe przepisy co do zasady znajdują zastosowanie do transakcji handlowych zawartych od 1 stycznia 2020 roku, przy czym warte odnotowania są dwa wyjątki.

Po pierwsze, wierzycielowi od przyszłego roku za opóźnienie przysługują odsetki w nowej, wyższej wysokości także od należności wynikających z transakcji handlowych zawartych przed 01 stycznia. Po drugie, decyzja Prezesa UOKiK o nadmiernym opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych może obejmować także transakcje handlowe zawarte przed 2020 rokiem, o ile należności z nich stały się wymagalne po tej dacie.

W związku z nowelizacją Kancelaria rekomenduje, aby każdy przedsiębiorca:

  • zidentyfikował, do której kategorii należy (czy należy do sektora MŚP czy jest dużym przedsiębiorcą)
  • zidentyfikował, do jakiej kategorii należą jego dłużnicy, dla których został wprowadzony dłuższy termin płatności niż 60 dni (w tym celu niezbędna wydaje się ankieta):
  1. jeśli są z sektora MŚP - rekomendowane byłoby skrócenie terminów zapłaty do 60 dni
  2. jeśli są dużymi przedsiębiorcami – terminy zapłaty mogą pozostać niezmienione.

3) Jeśli przedsiębiorca zidentyfikuje siebie jako przedsiębiorcę dużego, ma obowiązek przedstawić wszystkim kontrahentom oświadczenie o swoim statusie przed zawarciem transakcji (czyli najlepiej przed 1 stycznia 2020)

Kancelaria chętnie pomoże Państwu w wykonaniu wszystkich w/w czynności.

Zapraszamy Państwa do kontaktu.